Een laptop op de keukentafel, een stoel die eigenlijk bij de eettafel hoort en een scherm dat net te laag staat: voor veel mensen ziet thuiswerken er zo uit. Toch is je huis tijdens werkuren ook een werkplek, en daarvoor gelden regels. De Arbeidsomstandighedenwet, kortweg Arbowet, houdt niet op bij de voordeur van het kantoor.
In dit artikel lees je wat de wet zegt over thuiswerken, waar je werkgever verantwoordelijk voor is en wat er van jou zelf wordt verwacht. Zo weet je beter waar je recht op hebt en wat je kunt vragen.
Ook thuis geldt de Arbowet
De Arbowet heeft als doel dat werknemers gezond en veilig kunnen werken. Dat geldt ongeacht de plek waar het werk gebeurt. Werk je op afspraak met je werkgever (deels) thuis, dan blijft je werkgever verantwoordelijk voor goede arbeidsomstandigheden, ook al heeft hij geen directe controle over jouw woning.
In het Arbobesluit staat een aparte afdeling over thuiswerk. Daarin is vastgelegd dat een deel van de regels in aangepaste vorm geldt. Zo hoeft je werkgever thuis geen nooduitgangen of bedrijfshulpverlening te regelen, maar moet hij wel zorgen dat je werkplek voldoet aan de eisen voor beeldschermwerk. Denk aan een geschikte stoel, een goed instelbaar scherm en voldoende licht.
Wat je werkgever moet regelen
Je werkgever moet in de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) ook aandacht besteden aan thuiswerken. Welke risico’s lopen medewerkers thuis, en wat wordt eraan gedaan? Daarnaast hoort hij je goed voor te lichten over hoe je veilig en gezond werkt, bijvoorbeeld hoe je je bureau en stoel instelt en hoe vaak je pauze neemt.
De wet schrijft niet precies voor hoe een werkgever dat moet doen. Sommige organisaties stellen meubilair beschikbaar, andere geven een budget of vergoeding. Een thuiswerkvergoeding is wettelijk niet verplicht, tenzij je cao of arbeidsvoorwaarden dat regelen. De verantwoordelijkheid voor een geschikte werkplek blijft wel bij de werkgever liggen.
- Thuiswerk meenemen in de RI&E
- Voorlichting geven over ergonomie en werkhouding
- Zorgen dat de werkplek geschikt is voor beeldschermwerk
- Aandacht hebben voor werkdruk en werktijden
Jouw eigen verantwoordelijkheid
Ook als werknemer heb je verplichtingen onder de Arbowet. Je moet zorgvuldig omgaan met de middelen die je krijgt en de instructies van je werkgever opvolgen. Krijg je een verstelbare stoel, dan wordt verwacht dat je die ook goed instelt in plaats van hem op zolder te zetten.
Daarnaast mag je werkgever erop rekenen dat je meewerkt, bijvoorbeeld door een vragenlijst over je thuiswerkplek in te vullen of door problemen te melden. Een werkgever mag namelijk niet zomaar bij je thuis komen kijken; daarvoor heb je zelf toestemming te geven. Juist daarom is het belangrijk dat je eerlijk aangeeft waar het knelt.
Een werkplek die klopt
Wat is dan een goede thuiswerkplek? De basis is een tafel op de juiste hoogte, een stoel met verstelbare zitting en rugleuning, en een scherm met de bovenrand ongeveer op ooghoogte. Werk je vooral op een laptop, dan helpen een los toetsenbord, een muis en een laptopstandaard of extra monitor om een gebogen nek te voorkomen.
Wil je weten welke bureaus, stoelen en accessoires geschikt zijn voor thuis, dan vind je vergelijkingen en reviews van kantoorproducten op hetbestevoorkantoor.nl. Dat kan handig zijn als je een budget van je werkgever krijgt en zelf moet kiezen wat je aanschaft.
Meer dan alleen meubilair
De Arbowet gaat niet alleen over lichamelijke belasting. Ook psychosociale arbeidsbelasting, zoals werkdruk en het gevoel nooit echt vrij te zijn, valt eronder. Thuis lopen werk en privé makkelijk door elkaar. Een werkgever moet daar aandacht voor hebben, bijvoorbeeld met afspraken over bereikbaarheid en pauzes.
Verder blijft de Arbeidstijdenwet gewoon van toepassing. Ook thuis gelden regels voor rusttijden en maximale werktijden. Dat je laptop altijd binnen handbereik ligt, betekent niet dat je altijd beschikbaar hoeft te zijn.
Wat kun je zelf doen?
Merk je dat je thuiswerkplek niet goed is, bespreek dat dan met je leidinggevende, de HR-afdeling of de preventiemedewerker. Heb je klachten aan nek, schouders of rug, dan kun je ook terecht bij de bedrijfsarts. Een goed gesprek levert vaak meer op dan zelf blijven improviseren met kussens en boekenstapels.
Thuiswerken kan prettig en productief zijn, zolang de basis op orde is. Weet wat je werkgever moet regelen, neem je eigen rol serieus en trek op tijd aan de bel. Dan wordt je werkplek thuis een plek waar je het hele jaar met plezier en zonder klachten kunt werken.